Trả lời nhanh: Muốn làm sữa bột cho người tiểu đường, việc đầu tiên là chọn nhóm sản phẩm, chưa phải công thức. Nếu nhãn ghi rõ dùng cho người đái tháo đường, sản phẩm thường thuộc nhóm thực phẩm dinh dưỡng y học hoặc thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt. Hai nhóm này phải đăng ký bản công bố, nhãn có dòng chữ bắt buộc riêng, và phải đăng ký nội dung trước khi quảng cáo. Công thức tập trung vào loại đường bột, chất xơ, chất tạo ngọt và đạm. Mọi tuyên bố như «không thêm đường» hay «chỉ số đường huyết thấp» phải có căn cứ, có kết quả thử nếu cần.
Vì sao phải chọn nhóm sản phẩm trước?
Cùng một hộp «sữa cho người tiểu đường», cách bạn định vị quyết định hồ sơ, thời gian ra thị trường và câu chữ được phép dùng.
| Cách định vị | Nhóm sản phẩm thường gặp | Thủ tục (Nghị định 15/2018/NĐ-CP) | Nhãn |
|---|---|---|---|
| Sữa ít đường hoặc không thêm đường cho người lớn, không nêu bệnh | Thực phẩm bổ sung hoặc sữa bột thông thường | Tự công bố (Điều 4) | Không được nêu công dụng chữa, phòng bệnh |
| Dùng thay thế một phần bữa ăn cho người đái tháo đường, dưới sự giám sát của nhân viên y tế | Thực phẩm dinh dưỡng y học | Đăng ký bản công bố (Điều 6) | Ghi «Thực phẩm dinh dưỡng y học» ở mặt chính và «Sử dụng cho người bệnh với sự giám sát của nhân viên y tế» |
| Công thức khác rõ rệt sữa thông thường, dành cho một đối tượng cụ thể | Thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt | Đăng ký bản công bố (Điều 6) | Ghi «Sản phẩm dinh dưỡng (cho đối tượng cụ thể)» ở mặt chính |
| Có công dụng hỗ trợ được chứng minh bằng tài liệu khoa học | Thực phẩm bảo vệ sức khỏe | Đăng ký bản công bố tại Bộ Y tế; cơ sở sản xuất cần GMP | Theo quy định riêng của nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe |

Nguồn: Nghị định 15/2018/NĐ-CP, Điều 4, 6, 8; Thông tư 43/2014/TT-BYT, Điều 2 và Điều 13.
Lưu ý: việc xếp nhóm do bản chất sản phẩm và câu chữ bạn muốn ghi quyết định, không do doanh nghiệp tự chọn cho tiện. Khi chưa chắc, hãy hỏi cơ quan tiếp nhận hồ sơ hoặc người tư vấn pháp lý trước khi đặt bao bì. So sánh chi tiết hai thủ tục xem tại Tự công bố hay đăng ký bản công bố.
Công thức: bốn quyết định chính
| Thành phần | Câu hỏi cần trả lời | Lưu ý |
|---|---|---|
| Đường bột (carbohydrate) | Dùng loại nào, bao nhiêu gam mỗi khẩu phần? | Thay một phần đường ăn và maltodextrin bằng loại tiêu hóa chậm hơn, kết hợp chất xơ. Tổng lượng đường bột mỗi khẩu phần phải in rõ trên nhãn. |
| Chất xơ | Loại nào, mức nào để vẫn dễ pha, không vón? | Chất xơ hòa tan (như inulin, FOS) dễ phối trộn hơn; quá nhiều có thể gây đầy bụng. Thử pha và theo dõi phản hồi người dùng thử. |
| Chất tạo ngọt | Có dùng không? Loại nào? | Chỉ dùng chất tạo ngọt có trong danh mục phụ gia được phép, đúng mức tối đa. Vị hậu của chất tạo ngọt là lý do hàng đầu khiến mẫu bị chê. |
| Đạm và chất béo | Nguồn đạm sữa hay thực vật? Loại chất béo nào? | Cân bằng năng lượng của khẩu phần; chất béo ảnh hưởng vị béo, độ tan và độ ổn định khi bảo quản. |
Các bước làm công thức chung xem tại Công thức sữa bột. Với dòng cho người tiểu đường, nên thêm một tiêu chí vào phiếu đánh giá mẫu: vị ngọt có tự nhiên không, hậu vị có đắng hay kim loại không.
Những tuyên bố hay gặp: được ghi khi nào?
| Tuyên bố | Điều kiện tối thiểu | Rủi ro nếu ghi sai |
|---|---|---|
| «Không thêm đường» | Công thức thật sự không thêm đường hoặc nguyên liệu chứa đường để tạo ngọt; khớp hồ sơ công bố. Nhãn vẫn phải ghi lượng đường tổng có trong sản phẩm. | Người dùng hiểu nhầm là «không có đường»; hồ sơ và nhãn không khớp |
| «Chỉ số đường huyết thấp (GI thấp)» | Có kết quả thử chỉ số đường huyết trên người theo phương pháp chuẩn (ví dụ ISO 26642:2010) cho đúng công thức sẽ bán | Tuyên bố không có căn cứ; phải làm lại nhãn khi bị yêu cầu |
| «Dành cho người tiểu đường» | Phù hợp nhóm sản phẩm đã đăng ký và hồ sơ công bố | Sản phẩm tự công bố mà ghi đối tượng bệnh có thể bị coi là sai nhóm |
| «Giảm đường huyết», «ổn định đường huyết», «hỗ trợ điều trị» | Thực phẩm không được quảng cáo như thuốc. Chỉ ghi công dụng đã được chấp thuận trong hồ sơ và đúng nhóm. | Vi phạm quy định quảng cáo, thu hồi nhãn, ảnh hưởng uy tín thương hiệu |
Quảng cáo: thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học và thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt phải đăng ký nội dung trước khi quảng cáo (Nghị định 15/2018/NĐ-CP, Điều 26). Xem thêm những điều bị cấm khi quảng cáo sữa và sản phẩm dinh dưỡng.
Quy trình gia công: điểm cần duyệt riêng
| Bước | Việc chính | Điểm cần duyệt riêng cho dòng tiểu đường |
|---|---|---|
| 1. Bản yêu cầu sản phẩm | Người dùng, kênh bán, giá bán | Có bán qua bệnh viện, phòng khám hay nhà thuốc? Kênh bán thường quyết định nhóm sản phẩm |
| 2. Chọn nhóm sản phẩm | Xác định thủ tục công bố | Chốt trước khi làm mẫu; ghi rõ câu chữ dự định đặt trên nhãn |
| 3. Công thức và mẫu | Chọn đường bột, chất xơ, chất ngọt, đạm | Đánh giá vị ngọt, hậu vị, độ tan; người dùng thử nên là đúng đối tượng |
| 4. Thử nghiệm bổ sung (nếu có) | Thử chỉ số đường huyết, đánh giá độ ổn định | Chỉ cần nếu định ghi GI; tính thời gian và chi phí ngay từ đầu |
| 5. Nhãn | Thiết kế, rà câu chữ | Dòng chữ bắt buộc theo nhóm; bảng dinh dưỡng khớp phiếu kiểm nghiệm |
| 6. Kiểm nghiệm, công bố, lô đầu | Nộp hồ sơ, sản xuất lô đầu | Nhóm phải đăng ký: chỉ sản xuất để bán sau khi có Giấy tiếp nhận |
Các bước chung xem Quy trình gia công sữa bột và Thử mẫu và đánh giá độ ổn định.
Ba sai lầm thường gặp
- Làm công thức xong mới hỏi nhóm sản phẩm. Khi đổi nhóm, có thể phải đổi nhãn, kiểm nghiệm lại và chờ thêm thời gian thẩm định.
- In «GI thấp» khi chưa có kết quả thử. Tuyên bố này cần dữ liệu thử trên người cho đúng công thức. Thông số của một nguyên liệu không thay được kết quả của thành phẩm.
- Dùng câu chữ mang nghĩa chữa bệnh trên nhãn và quảng cáo. Đây là lỗi dễ bị xử lý nhất, và cũng dễ làm mất niềm tin của nhà thuốc, phòng khám.
Câu hỏi thường gặp
Sữa cho người tiểu đường phải tự công bố hay đăng ký?
Tùy nhóm sản phẩm. Sữa ít đường thông thường, không nêu đối tượng bệnh, thường tự công bố. Sản phẩm định vị là thực phẩm dinh dưỡng y học hoặc thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt phải đăng ký bản công bố theo Điều 6 Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
Có bắt buộc thử chỉ số đường huyết không?
Không bắt buộc với mọi sản phẩm. Chỉ cần khi bạn muốn ghi tuyên bố về chỉ số đường huyết trên nhãn hoặc trong quảng cáo. Khi đó nên thử đúng công thức thành phẩm theo phương pháp chuẩn.
Dùng chất tạo ngọt nào?
Chỉ dùng chất có trong danh mục phụ gia được phép, đúng giới hạn tối đa cho nhóm thực phẩm. Nên thử vài phương án trên người dùng mục tiêu vì vị hậu khác nhau khá nhiều.
Có được quảng cáo «ổn định đường huyết» không?
Thực phẩm không được quảng cáo như thuốc. Chỉ được dùng công dụng đã có trong hồ sơ công bố đúng nhóm, và với nhóm phải đăng ký thì phải đăng ký nội dung quảng cáo trước.
NutriHealth hỗ trợ được những gì?
NutriHealth tư vấn và phát triển công thức sữa bột theo bản yêu cầu sản phẩm, sản xuất tại nhà máy ở Khu công nghiệp Yên Mỹ II, Hưng Yên (ISO 22000:2018, HACCP, GMP), và có dịch vụ hỗ trợ đăng ký – công bố sản phẩm. Nhóm sản phẩm cụ thể được đề xuất sau khi xem bản yêu cầu của bạn.
Đang phát triển dòng sữa cho người tiểu đường? Gửi bản yêu cầu sản phẩm hoặc gọi 081 474 18 38, Zalo 0814741838.
Nguồn: Nghị định 15/2018/NĐ-CP (Điều 4, 6, 8, 26); Thông tư 43/2014/TT-BYT (Điều 2, Điều 13); ISO 26642:2010 Food products — Determination of the glycaemic index. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý hay tư vấn y khoa cho từng sản phẩm và từng người dùng. Cập nhật ngày 06/11/2026 — Ban biên tập NutriHealth.
Bạn đang chuẩn bị một sản phẩm sữa bột hoặc dinh dưỡng?
Gửi cho NutriHealth vài thông tin ban đầu: loại sản phẩm, đối tượng sử dụng, số lượng dự kiến và thời điểm muốn ra mắt. Chưa đủ thông tin cũng không sao, bộ phận tư vấn sẽ hỏi thêm khi liên hệ lại.
Gửi yêu cầu tư vấn



