Trả lời nhanh: Xây dựng công thức sữa bột đi theo 6 bước: viết bản yêu cầu sản phẩm, chọn nền dinh dưỡng (đạm, đường bột, chất béo), thêm vi chất và thành phần đặc thù, làm mẫu, đánh giá cảm quan và chỉnh sửa, rồi chốt công thức kèm tiêu chuẩn sản phẩm. Công thức tốt phải cân bằng 4 yếu tố: đúng nhu cầu người dùng, ngon và dễ hòa tan, đúng quy định của nhóm sản phẩm, và đạt giá vốn mục tiêu.

Nội dung bài
Bắt đầu từ bản yêu cầu sản phẩm
Công thức không bắt đầu từ nguyên liệu mà từ người dùng. Trước khi làm mẫu, chủ thương hiệu nên viết một bản yêu cầu sản phẩm gồm:
| Mục | Câu hỏi cần trả lời | Ví dụ |
|---|---|---|
| Đối tượng | Ai dùng? Độ tuổi, tình trạng, thói quen? | Người trên 50 tuổi, ăn uống kém |
| Mục tiêu dinh dưỡng | Sản phẩm bổ sung điều gì là chính? | Bổ sung đạm, canxi, chất xơ |
| Hương vị | Ngọt nhiều hay ít? Vị gì? | Ít ngọt, vị vani nhẹ |
| Cách dùng | Pha nóng, lạnh? Bao nhiêu lần một ngày? | Pha nước ấm, 2 lần/ngày |
| Nhóm sản phẩm | Thực phẩm bổ sung, dinh dưỡng y học hay nhóm khác? | Thực phẩm bổ sung |
| Bao bì, kênh bán | Lon, túi, gói? Bán ở đâu? | Lon 900 g, nhà thuốc |
| Giá bán mục tiêu | Khách sẵn sàng trả trong khoảng nào? | Phân khúc trung cấp |
| Sản phẩm tham khảo | Có sản phẩm nào muốn giống hoặc khác? | Muốn vị giống X nhưng ít ngọt hơn |
Bản yêu cầu càng rõ, số vòng làm mẫu càng ít. Đây là bước 1 và 2 trong hành trình làm thương hiệu sữa bột riêng.
Một công thức sữa bột gồm những gì?
- Nguồn đạm: đạm sữa (sữa bột gầy, whey, casein) hoặc đạm thực vật (đậu nành, đậu Hà Lan, các loại hạt). Quyết định giá trị dinh dưỡng, vị và giá vốn.
- Đường bột (carbohydrate): maltodextrin, đường lactose, đường ăn hoặc các loại đường có chỉ số đường huyết thấp hơn — tùy đối tượng.
- Chất béo: dầu thực vật dạng bột, chất béo chuỗi trung bình (MCT)… ảnh hưởng năng lượng, vị béo và độ ổn định.
- Chất xơ: inulin, FOS… hỗ trợ tiêu hóa, giảm cảm giác ngọt gắt.
- Vitamin và khoáng chất: bổ sung theo mục tiêu dinh dưỡng và trong giới hạn quy định.
- Thành phần đặc thù: sữa non, collagen, men vi sinh, chiết xuất thực vật… tạo điểm khác biệt.
- Hương liệu, chất tạo ngọt, chất ổn định: giúp sản phẩm ngon, dễ hòa tan, không vón cục.
Muốn hiểu nền nguyên liệu, đọc thêm Sữa bột nguyên liệu là gì?
6 bước phát triển công thức sữa bột
- Tiếp nhận bản yêu cầu: nhà máy rà lại mục tiêu, nhóm sản phẩm và giá vốn mục tiêu để xem có khả thi không.
- Đề xuất hướng công thức: chọn nguồn đạm, đường bột, chất béo và nhóm vi chất; ước lượng thành phần dinh dưỡng trên mỗi khẩu phần.
- Làm mẫu đầu tiên: phối trộn mẫu nhỏ để đánh giá vị, độ hòa tan, màu sắc.
- Đánh giá và chỉnh sửa: chủ thương hiệu thử và góp ý theo tiêu chí đã thống nhất; nhà máy điều chỉnh. Lặp lại đến khi đạt.
- Chốt công thức và tiêu chuẩn sản phẩm: ghi rõ thành phần, tỷ lệ, chỉ tiêu chất lượng và chỉ tiêu an toàn cần kiểm.
- Kiểm nghiệm và chuẩn bị hồ sơ: gửi mẫu kiểm nghiệm, dùng kết quả cho hồ sơ công bố và thông tin trên nhãn.
Đánh giá mẫu thế nào để không phải làm lại nhiều lần?
Thống nhất phiếu đánh giá trước khi nhận mẫu. Mỗi tiêu chí chấm theo thang điểm (ví dụ 1–5) và ghi nhận xét cụ thể:
| Tiêu chí | Nên kiểm tra |
|---|---|
| Độ hòa tan | Pha đúng hướng dẫn, quan sát vón cục, lắng cặn |
| Vị ngọt | Vừa, ngọt quá hay nhạt; có hậu vị lạ không |
| Mùi, hương | Tự nhiên, dễ chịu; mùi đạm, mùi hạt có gắt không |
| Độ sánh | Phù hợp đối tượng (người cao tuổi thường thích vừa phải) |
| Màu sắc | Đồng đều, đúng mong đợi |
| Cảm nhận chung | Người dùng mục tiêu có muốn uống lại không? |
Mẹo: cho người dùng mục tiêu thật thử mẫu, thay vì chỉ đội ngũ nội bộ. Ghi nhận xét bằng lời cụ thể («giảm ngọt một chút», «hương vani nhẹ hơn») giúp nhà máy chỉnh đúng hướng.
Công thức theo OEM và ODM khác nhau ra sao?
| OEM | ODM | |
|---|---|---|
| Ai có công thức | Chủ thương hiệu | Nhà máy phát triển cùng chủ thương hiệu |
| Bạn cần chuẩn bị | Công thức, tiêu chuẩn sản phẩm, nguồn nguyên liệu (nếu chỉ định) | Bản yêu cầu sản phẩm rõ ràng |
| Thời gian ban đầu | Thường ngắn hơn nếu công thức đã ổn định | Dài hơn do cần làm và chỉnh mẫu |
| Quyền sở hữu công thức | Của chủ thương hiệu | Cần thỏa thuận rõ trong hợp đồng |
Dù theo cách nào, hãy ghi quyền sở hữu công thức và điều khoản bảo mật trong hợp đồng trước khi làm mẫu. Xem thêm OEM và ODM sữa bột khác nhau thế nào?
Quy định cần lưu ý khi làm công thức
- Chọn nhóm sản phẩm trước: thực phẩm bổ sung, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm cho chế độ ăn đặc biệt… có yêu cầu khác nhau về thành phần, ghi nhãn và thủ tục công bố.
- Vitamin và khoáng chất: với thực phẩm bổ sung, lượng vi chất bổ sung cần đạt mức tối thiểu và không vượt mức tối đa theo quy định (Thông tư 43/2014/TT-BYT và văn bản liên quan).
- Không thiết kế công thức để «chữa bệnh»: thực phẩm không phải là thuốc; mọi công dụng ghi trên nhãn phải đúng với nội dung được công bố.
- Chất gây dị ứng (sữa, đậu nành, các loại hạt…) cần được ghi rõ trên nhãn.
Quy định về công bố sản phẩm đang trong giai đoạn thay đổi; kiểm tra văn bản còn hiệu lực trước khi chốt công thức và nhãn. Thông tin trong bài không thay thế tư vấn pháp lý cho từng sản phẩm.
Sai lầm thường gặp khi làm công thức sữa bột
- Không có bản yêu cầu sản phẩm, góp ý mẫu theo cảm tính.
- Muốn bổ sung quá nhiều thành phần «hot» làm giá vốn tăng và vị khó uống.
- Chọn công thức xong mới xét nhóm sản phẩm, phải làm lại.
- Chỉ cho đội nội bộ thử mẫu, không thử với người dùng thật.
- Không ghi quyền sở hữu công thức trong hợp đồng.
Câu hỏi thường gặp
Chưa có công thức có làm thương hiệu sữa bột được không?
Được. Theo hình thức ODM, nhà máy cùng bạn phát triển công thức dựa trên bản yêu cầu sản phẩm: đối tượng, mục tiêu dinh dưỡng, hương vị, kênh bán và giá bán mục tiêu.
Cần chuẩn bị gì trước khi nhờ nhà máy làm công thức?
Một bản yêu cầu sản phẩm gồm đối tượng người dùng, mục tiêu dinh dưỡng, hương vị mong muốn, cách dùng, nhóm sản phẩm, bao bì, kênh bán, giá bán mục tiêu và sản phẩm tham khảo nếu có.
Ai sở hữu công thức khi nhà máy phát triển?
Tùy thỏa thuận. Chủ thương hiệu nên thống nhất quyền sở hữu và điều khoản bảo mật công thức trong hợp đồng trước khi bắt đầu làm mẫu.
Làm sao để giảm số lần chỉnh mẫu?
Thống nhất phiếu đánh giá mẫu với tiêu chí cụ thể (độ hòa tan, vị ngọt, mùi, độ sánh, màu sắc) và cho người dùng mục tiêu thật thử mẫu.
NutriHealth tư vấn và phát triển công thức sữa bột theo đối tượng, mục tiêu dinh dưỡng và mức giá của bạn. Nhà máy tại Khu công nghiệp Yên Mỹ II, Hưng Yên; ISO 22000:2018 từ 2021, HACCP và GMP. Lô tối thiểu khi đóng lon: 1.200 lon 850–900 g hoặc 2.400 lon 450 g, dán nhãn riêng ngay từ lô tối thiểu.
Xem thêm các bài theo từng bước tại Trung tâm kiến thức gia công sữa bột.
Nguồn tham khảo: Thông tư 43/2014/TT-BYT quy định về quản lý thực phẩm chức năng; Nghị định 15/2018/NĐ-CP; Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa.
Xem thêm: Gia công sữa bầu: công thức, công bố và nhãn
Cập nhật ngày 06/11/2026 — Ban biên tập NutriHealth.




